Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) không chỉ là chính sách phát triển nông thôn – mà còn là bước ngoặt giúp người dân đổi mới tư duy sản xuất, nâng tầm sản phẩm đặc trưng và thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển bền vững.
1. Từ sản phẩm truyền thống đến sản phẩm có thương hiệu
Trước kia, nhiều sản phẩm địa phương chỉ ở quy mô nhỏ, thiếu nhãn mác và tiêu chuẩn. Khi tham gia chương trình OCOP, các hợp tác xã và hộ sản xuất được hỗ trợ xây dựng tiêu chuẩn cơ sở, nhãn hàng hóa, bao bì, truy xuất nguồn gốc và thương hiệu.
Theo Viện Địa lý Nhân văn (Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam), OCOP giúp “nâng cấp sản phẩm chủ lực, gia tăng giá trị và sức cạnh tranh trên thị trường trong và ngoài nước”. Nhờ đó, nhiều sản phẩm truyền thống đã được định vị lại thương hiệu và bước vào chuỗi giá trị hàng hóa hiện đại.
2. Nâng cao thu nhập và tạo việc làm cho người dân
Theo Báo Sơn La (2025), sau hơn hai năm đạt chứng nhận OCOP, HTX Làng Chếu – huyện Thuận Châu cho biết “giá trị sản phẩm tăng khoảng 20%”, thị trường tiêu thụ mở rộng, sản lượng tăng ổn định. Nhiều mô hình OCOP khác tại Sơn La ghi nhận mức tăng doanh thu gấp 2–3 lần so với trước khi tham gia chương trình.
Chương trình OCOP không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn tạo thêm việc làm, cải thiện thu nhập và giữ chân lao động nông thôn, đặc biệt là phụ nữ và thanh niên – những người trực tiếp tham gia sản xuất và chế biến.
3. Gia tăng uy tín và sức cạnh tranh cho sản phẩm địa phương
Theo nghiên cứu trên ResearchGate (2024), niềm tin của người tiêu dùng vào chứng nhận OCOP là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định mua hàng. Điều này cho thấy, OCOP đang dần trở thành “dấu chứng nhận uy tín” cho hàng Việt chất lượng.
Nhiều sản phẩm OCOP đã có mặt trong hệ thống siêu thị lớn, trung tâm trưng bày OCOP và hội chợ quốc tế, mở ra cơ hội tiếp cận thị trường trong nước và khu vực, góp phần khẳng định vị thế của sản phẩm Việt Nam trên bản đồ hàng hóa chất lượng.
4. Tác động lan tỏa tới phát triển kinh tế địa phương
Theo Báo Phú Thọ, “Chương trình OCOP góp phần phát triển sản phẩm đặc sản, thay đổi tư duy sản xuất và tạo hiệu ứng lan tỏa trong xây dựng nông thôn mới.”
Tại nhiều tỉnh, sản phẩm OCOP được gắn với du lịch trải nghiệm và làng nghề truyền thống, giúp quảng bá văn hóa – hình ảnh địa phương, đồng thời tăng thu nhập cho người dân. Mô hình này vừa bảo tồn bản sắc vùng miền, vừa phát triển kinh tế bền vững, tạo nên chuỗi giá trị kép giữa văn hóa – du lịch – sản phẩm OCOP.
5. Hướng đi bền vững – Từ chứng nhận đến giá trị thực
Chứng nhận OCOP chỉ là bước khởi đầu trong hành trình phát triển sản phẩm. Để phát huy giá trị thực, các chủ thể cần tiếp tục:
-
Đầu tư vào thương hiệu và định vị sản phẩm,
-
Cải tiến bao bì, mẫu mã và chất lượng,
-
Ứng dụng chuyển đổi số trong sản xuất và marketing,
-
Phát triển chuỗi giá trị bền vững gắn với thị trường và du lịch.
Chủ thể tỉnh Khánh Hoà được trao Chứng nhận OCOP tại Hội nghị Tổng kết năm 2024
Khi đó, “ngôi sao OCOP” sẽ không chỉ là danh hiệu, mà trở thành cam kết về chất lượng, niềm tự hào và giá trị bền vững của mỗi vùng quê Việt Nam.
