Trong bối cảnh thị trường thực phẩm ngày càng khắt khe và cơ quan quản lý đẩy mạnh hậu kiểm, đặc biệt với các sản phẩm đặc sản vùng miền, thực phẩm chế biến, sản phẩm khởi nghiệp… thì kiểm nghiệm thực phẩm không còn là lựa chọn – mà là điều kiện bắt buộc để sản phẩm có thể lưu thông hợp pháp trên thị trường.
Kiểm nghiệm thực phẩm để làm gì?
1. Chứng minh chất lượng và độ an toàn của sản phẩm
Hoạt đồng này giúp cung cấp dữ liệu khoa học như: vi sinh vật, kim loại nặng, phụ gia, chỉ tiêu dinh dưỡng… giúp chủ thể sản xuất xác thực rằng sản phẩm an toàn với người tiêu dùng.
2. Là yêu cầu bắt buộc trong nhiều hồ sơ pháp lý
Một số thủ tục bắt buộc phải có phiếu kiểm nghiệm hợp lệ gồm:
– Hồ sơ tự công bố sản phẩm (tham khảo Nghị định 15/2018/NĐ-CP)
– Hồ sơ đăng ký tham gia chương trình OCOP
– Hồ sơ xét duyệt đưa hàng vào siêu thị hoặc các kênh phân phối chính thống
3. Là căn cứ khi bị kiểm tra, thanh tra, hậu kiểm
Cơ quan chức năng có thể yêu cầu doanh nghiệp xuất trình giấy tờ chứng minh chất lượng sản phẩm. Nếu không có phiếu kiểm nghiệm hợp lệ, doanh nghiệp có nguy cơ bị:
– Xử phạt hành chính
– Thu hồi sản phẩm
– Ảnh hưởng đến danh tiếng và cơ hội phát triển
Những sai lầm phổ biến
– Không nắm rõ sản phẩm cần kiểm những chỉ tiêu nào dẫn đến dễ kiểm thiếu hoặc kiểm sai
– Kiểm nghiệm lan man quá nhiều chỉ tiêu không cần thiết, dẫn đến tốn kém mà không phục vụ đúng mục tiêu
– Chọn phòng kiểm nghiệm không đạt chuẩn, dẫn đến phiếu không được cơ quan chấp nhận
– Không thống nhất giữa kết quả kiểm nghiệm và các tài liệu khác (nhãn, công bố, mô tả sản phẩm…), khiến hồ sơ bị trả về
Giải pháp đề xuất cho các chủ thể sản xuất
Để đảm bảo sản phẩm được kiểm đúng – đủ – hợp lệ, các cơ sở sản xuất nên:
– Xác định nhóm sản phẩm và loại hình sản phẩm cụ thể để lựa chọn chỉ tiêu phù hợp (thực phẩm khô, nước uống, lên men, v.v.)
– Chọn đơn vị kiểm nghiệm đạt chuẩn, có phòng lab được công nhận ISO 17025 hoặc được Bộ Y tế chỉ định
– Kiểm tra thời hạn hiệu lực của phiếu
– Kết nối các bước kiểm nghiệm với quy trình xây dựng hồ sơ tổng thể, tránh lệch nội dung giữa phiếu kiểm và các tài liệu pháp lý
